200 mijl match-racen

Dinsdag 22 september 2009 20:30: Na 5 jaar wachten lijkt het dan eindelijk te gaan gebeuren! De eerste jaren was de inschrijving steeds vol. Daarna het tragische jaar 2007 waarin door ernstige ziekte van de grondlegger van de 200myls is besloten niet te varen. De 13^e editie zou het dan echt gaan gebeuren. De DreamMachine staat op de lijst! Bijgeloof of niet; de race ging niet door als gevolg van teveel wind en ik zou wederom een jaar moeten wachten. Nu was het dan zo ver. De weervoorspellingen zijn in een woord fantastisch, eerder te weinig dan te veel wind. Wat kan er nu nog mis? ….Onder het genot van de inmiddels bekende gezelligheid van het palaver bij Ome Ko in Muiden neem ik mijn tas met GPS-tracker en logboek in ontvangst. Niet uit het veld geslagen door startnummer 13 ga ik op tijd slapen om de volgende ochtend vroeg te kunnen starten.

Woensdagochtend, snel opstaan en toch wel een beetje last van zenuwen. Nog 30 minuten en dan is de 14^e 200myls officieel gestart. In de geul naar buiten hijs ik snel het grootzeil omhoog. Dan, “piep…piep…piep”, het display van de autopilot geeft keurig aan “NO PILOT”. Voor een solozeiler is het uitvallen van de autopilot zo’n beetje het  vervelendste dat kan gebeuren. Na alles nagelopen te hebben rest er nog maar een actie; de hoofdschakelaar uit en weer aan en wonderwel komen alle instrumenten (incl. autopilot) weer keurig op en we kunnen starten.

Start 07:14:51, de snelle boten zijn Pampus al voorbij. De wind komt met 6 kts van voren in, 50 graden schijnbaar. De reacher kan er net op. Deze vlakke gennaker is eigenlijk bedoeld voor wind boven 25kts maar doet het ook fantastisch bij heel licht weer op hoge reachkoersen.

Wat een genot! Ochtend zon, 7kts wind en 6+ kts bootsnelheid. Hoe bedoel je crisis!!

Bij Volendam zijn er nog slechts 5 boten voor me. De JetStream (X35) voorop en daarachter een hele vloot J-boats. (J/109 FRD-Experience, J/105 Majic Potion,  J/109 J-Action). Naast mij vaart deKim (BH36 van Martin Selles, de voorzitter van de stichting 200myls solo) en vlak achter mij de J/122 Jam Session en de J/92 Stinkfoot.  Voor Hoorn gaat Martin ineens in de vertraging. Hij ligt ineens helemaal stil met de spi vol?? Achteraf blijkt hij een visnet mee te slepen.

Vanaf Sport E gaat het lekker richting Lelystad. Echter, het keuze moment komt ook dichterbij. Wat is wijsheid? De Noordzee heeft verreweg mijn voorkeur maar als de wind naar NW gaat en afneemt, halen we het tij dan nog en een vol tij wachten kan met de voorspellingen voor super licht weer vanaf vrijdag funest zijn. Wat doen de mannen voor me? Jetstream gaat naar Amsterdam (baan 1 over de Noordzee dus), Majic Potion gaat naar Lelystad (baan 2,3 of 4), FRD-Eperience gaat naar Lelystad. Mijn keuze valt op safe. Het wordt baan 3. Of deze keuze goed was zal ik snel weten.

Bij de EZ13 starten we weer. Met  4 J/Boats bij elkaar. De FRD-Eperience start vlak voor mij, de Majic Potion en de Stinkfoot er vlak achter! Dit wordt een leuke 200 myls matchrace. Tot Enkhuizen (KG) varen we samen op. Het verschil fluctueert slechts enkele minuten. Vanaf de KG is het een hele hoge reach naar de Sport B. 10 - 12 kts wind, 60 graden schijnbaar. Kan de reacher er ook met meer wind op? De FRD doet het wel, dus het moet! We lopen lekker. Ik heb zelfs het gevoel in te lopen op de FRD! Zo’n 3 mijl voor de Sport B wordt de wind sterker en de hoek kleiner. Ik lig inmiddels net iets voor de FRD en afvallen om de reacher te laten zakken zou betekenen dat de FRD er weer voorbij gaat. Dus, alles los, snel naar voren en binnenhalen dat zeil. De DreamMachine loopt keurig door met 7,5kts en na veel trekken en doen heb ik het onderlijk bij elkaar. Nu alles naar beneden en doorvaren. Waarom komt de gennaker niet naar beneden? ……..oops, in al m’n enthousiasme vergeten de valstopper open te zetten. Daarvoor is maar 1 oplossing: alles weer loslaten, naar achter lopen, stopper open en dan alles opnieuw bij elkaar halen. Inmiddels is de ravage niet te overzien maar na veel trekken, vloeken en zuchten is alles binnen. Het goede nieuws; de FRD is er niet voorbij. Hij heeft mijn geworstel eersterangs kunnen aanschouwen en besluit wel af te vallen voor het strijken van zijn code-0. (Zoals een ervaren solo-zeiler betaamd!). Na de Sport B ben ik ook de FRD kwijt. In het donker zie ik geen enkel zeilbootje meer. Voor het eerst ben ik dus echt solo. Het gaat echter zo lekker met inmiddels 14 kts wind dat ik besluit de gennaker weer te zetten en door te varen tot Hindeloopen of misschien wel verder.

Uiteindelijk leg ik rond 03:30 op donderdagmorgen aan in Urk. Nu snel slapen want een beetje moe ben ik toch wel. Wekker zetten want ik wil geen tijd verspelen. Volgens de regelementen moet je minimaal 6 uur vast liggen om een rust te laten tellen als verplichte rustperiode maar ik wil geen minuut extra stilliggen, om 10 uur wil ik weer in de race zijn. Inmiddels is wel duidelijk dat de boten op baan 1 in het voordeel zijn ondanks de stremming van de Oranjesluis  zijn de eerste boten (waaronder JetStream en de Jam Session) toch in Oudeschild aangekomen. Hun voordeel van de getijdestroom ga ik niet kunnen goedmaken dus rest slechts de race voor line-honeurs en dit betekent rust-uren minimaliseren!

Donderdagochtend 24 september. Weer zon en een schamele 7 kts wind uit WNW. WP6 is dus niet bezeild . Daar hebben we ook de Majic Potion weer. Hij komt vanuit Stavoren en gaat 8 minuten na mij om de ton. De rest van de dag zal een match-race tussen twee identieke J/105’s worden. De verschillen zijn miniem en na 17 mijl aan de wind/kruisen ga ik 10 minuten voor de Majic Potion om de ton. Mooi! Het rak naar Makkum wordt een reach, net iets te hoog voor de reacher . Dit wordt mijn redding naar later blijkt. Na 5 mijl begint de autopilot namelijk weer. ‘piep … piep … piep’ “NO PILOT”. De onderdekse stuurarm zet het roer dwars onder de boot en is niet meer te bedienen. De boot zwiept door de wind, fok bak.. en gaat vrolijk door met draaien … gijp.. en weer doorloeven. Hoe ga ik dit oplossen? Zelf sturen gaat niet want de stuurarm is veel te sterk. Tenslotte, na m’n 2^e 360 graden ‘strafrondje’ toch maar weer de hoofdschakelaar uit. Dit helpt, de stuurarm laat los en de boot loeft tot in de wind. Na de stroom weer ingeschakeld te hebben komt de autopilot vrolijk weer op. Alsof er niets aan de hand is…!

Met toch een kleine vertrouwensbreuk vaar ik verder. De Majic Potion komt wel dichterbij. Ik durf het niet aan om met veel roerdruk onder gennaker te varen. Strafrondjes draaien met gennaker gaat een stuk minder goed.. Uiteindelijk wordt ik net voor Lelystad ingehaald door de Majic Potion. Jammer, maar alles is in ieder geval nog wel heel en morgen is er nog een dag.  

In de sluis bij Lelystad is het een drukte van belang. Van de sluiswachter mag ik eerst wel en dan weer niet schutten. Er moet een reddingsboot met prioriteit door de sluis. Er schijnt een plezierjacht overvaren te zijn door een binnenvaarder. Deelnemer aan de 200myls? In de communicatie tussen de reddingsboot en de sluiswachter wordt gesproken van meerdere mensen in het water. Dat kan dus geen deelnemer zijn.

Om 22:40 lig ik eindelijk vast in Lelystad Zuid. Snel slapen en morgenvroeg de laatste mijlen maken met hopelijk nog wat wind. De voorspelling voor vrijdag is niet geweldig en aan het einde van de dag gaat de wind er naar verwachting helemaal uit. Dat wordt dus vroeg uit de veren want er  moet ook nog 6 uur geankerd worden volgens de regelementen.

Bij het uitvaren van de haven komt de JetStream net voorbij. De line honeurs  zijn dus nog lang niet zeker. Ook varen er in het rak naar Hoorn in de verte nog 2 andere schepen. Wie zijn dit? De wind is wel erg gunstig. De reacher kan er zelfs op en met tussen 7 en 8 kts loop ik in op de JetStream. Echter, de verwachte windshift naar het westen komt en de reacher moet er af. Met de les van woensdag nog vers in het geheugen toch maar afvallen en een keurige snelle drop. Hierdoor loopt de Jetstream wel weer wat uit en zo’n 5 minuten voor mij gaat hij om de ton. Binnen 1 minuut vallen beide zeilen naar beneden en ligt z’n anker op de grond. Zo hoort het dus. Zelf besluit ik door te varen en bij Volendam te ankeren. Het rak naar Volendam is gelukkig bezeild en iedere mijl die ik met wind kan varen is er een. Voor Volendam haal ik de laatste van de drie voorgangers in. Het blijkt de Scheerling te zijn. Die moet vast nog rusten.

Om 11:27 ligt m’n anker op de grond. Tot mijn verbazig ligt de Majic Potion hier ook vredig voor anker. Nog een concurrent voor de line honeurs.

Nu begint het frustrerende wachten. Zes uur vast liggen bij een super windje en met voorspellingen van sterk afnemende wind. Wie zal er straks als eerste om de ton naar de finish gaan? Ben ik dit of toch de Jetstream of de Majic Potion. Na nogmaals alle tijden in detail door te rekenen blijk ik uit te komen op 27 uur en 25 minuten rust. Worden dit dure 25 minuten?

Met stomheid geslagen haalt de Majic Potion rond half vier z’n anker op. Wacht even, wij hebben de hele race bij elkaar gevaren. Ik heb wel  25 minuten te veel gerust maar 2 uur eerder weg kunnen. Dan heeft de Majic Potion ergens anderhalf uur sneller gevaren dan ik. Nog heftig rekenend en redenerend zie ik de Majic Potion om 4 uur de ton passeren en koers zetten naar de finish. Heeft de Majic Potion dan de line honeurs of heeft hij te weinig gerust??

Nu wordt het wachten op de Jetsream. Vanaf mijn ankerplek kan ik het rak vanaf Hoorn prima zien. Alle boten die bij de ton komen gaan rusten. Dat is dus goed. Dan om 10 over 5 komt de Jetstream voorbij. Ik moet nog 20 minuten liggen dus de hoop op line honeurs is definitief gevlogen.

Het laatste rak naar de finish is fantastisch. De zon staat laag. 10 kts wind, knikje in de schoot.

Muiden here I come!

Om 18:47 op vrijdagavond zit mijn eerste 200myls avontuur er op. Wat een geweldige ervaring. Prijzen zitten er helaas niet in maar het genot van een prijs verbleekt bij de 60 uur zeilgenot die deze 200 myls mij heeft opgeleverd.

En wie dacht dat de 200myls met name een toertocht is voor mannen met baarden?! Mijn ervaring was duidelijk anders zoals je hebt kunnen lezen. Het was een drie dagen durende combinatie van tactiek, meteo en continue zeilen trimmen.  Met 7 boten is J/boats al bijzonder sterk vertegenwoordigd maar hopelijk zijn er volgend jaar nog meer J/boten van de partij in deze fantastische uitdaging voor boot en schipper.

Richard van Leeuwen

J/105 DreamMachine